sayin Boran Ekinci soylesimize baslamadan once okuyucularimiza oncelikle mimarlik anlayisiniz hakkinda bilgi verebilir miyiz?
Mimari anlayisimizi hala gelistirmeye calisiyoruz. Mimarligin her ne kadar bilimsel yani olsa da hislerle bile mimari anlayisimizi belirleyebiliyoruz, calismalarimizda insanlarin iyi seylere layik oldugunu dusunerek yola cikiyoruz. Yasadiklari yerdeki ekonomik kosullar, insanlarin yasam standartlari, ekolojik ozellikler, bazen bir siir bireysel yapilardaki tasarimlarda bir mimarin etkilendigi olgular olabiliyor ama toplumsal yapilarda akilcilik, sadelik, zamani, teknolojiyi ileri tasiyacak, hayati kolaylastirici cozumler uretmeye calisiyoruz.
Calismalarinizda ahsabi, metali ve cami birlikte kullandiginizi ve modern, seffaf ve hatta bazilari da ekolojik yapilar olan mimari ornekler yarattiginizi goruyoruz. Ahsabi tercih etme nedenlerinizden ve yapiminda ahsap malzemeyi agirlikli olarak tercih ettiginiz projelerinizden bahseder misiniz?
Bir tasarim yaparken once hedef belirlenir, ardindan da bu hedefi hangi yapi malzemesi ile olusturacaginizin karar i n i verirsiniz. Yapi malzemelerine baktigimizda benim gozumde iki ana malzeme var, ahsap ve metal. Ahsap, tercihe sunulan yapi malzemeleri arasinda benim icin birinci sirada. Bu iki urunle de cok fazla sey yapabilirsiniz ama camla, tasla cok fazla sey yapamazsiniz ama ahsap size hayal ettiginiz tasarimla dans etme sansi saglar. Ahsabi dogal olarak gormek guzel ama bu her zaman o kadar kolay degil. Ahsap yapilarda ahsap malzemenin belirli bir islem gormus halini kullanmak zorunda kaliyorsunuz. Ahsap cok iyi bir malzeme, kullanim kapasitesi cok yuksek bir malzeme. Bu malzemenin hayatimiza girme sekli ise sanilanin aksine aslinda cok kolay. Cunku aslinda hayatimizin her evresinde bir ahsap urunle karsilasiyoruz bu bazen bir ahsap zemin kaplamasi bazen bir ahsap masa bazen de bir ahsap tavan olabiliyor. Bizim aslinda ahsapla epey bir hasir nesirligimiz var. su an taninmamis bir takim projelerimiz de var hatta bunlarda asiri ahsap malzeme kullanilmis. Yasin Ekinci�??ye 1998 yilinda yaptigim ciftlik evinde ahsapla dans ettim diyebilirim. 5 farkli ahsap cati makas sistemi uyguladik. Oldukca iyi bir imalatcinin elinde cikan bu catilarin her biri bir ornek olarak degerlendirilebilir. Ciftlik evini yaparken statik hesaplamalari, birlesmeleri bazi ilkel metodlarla hesaplayarak yaptim orada ahsabin uzerindeki yukleri tasiyip tasimayacagi ile ilgili bazi endiseler duydular ve arastirmalar sonrasinda ahsap statik hesaplamalar i bir universite hocasina verdiler ve onayindan sonra uygulama yapildi. Ahsap calistigim ve benim icin unutulmaz bir projeyi de sizinle paylasmak istiyorum. 2006 yilinda Antalya�??da gerceklestirdigimiz Isabel Cafe-Bar projesinde sarp kayal i klar uzerine bir bar, restoran yapmamiz gerekiyordu ve kisitli zaman, kisitli bir butcemiz vardi. Bu is icin neler yapabilecegimiz bir gun dusundukten sonra cebimde degisik ebatlardaki maket citalar i ile musteriye gorusmeye gittim. Yapacaklarimi citalarla anlatmaya calistim ve onayi olarak ayni anda calismaya basladik ve oradan emprenyeli ahsap malzeme siparisi vererek ayrildim ve dort haftada isi tamamladik ve cok ozgun bir ahsap restoran, bar yaptik. Ahsapla sadece konut degil ticari yapilar, egitim kurumlari veya spor salonlari yapmaniz da mumkun.
Ahsabi detaylari ile calisabiliyorum ve her bir detay yeni bir acilimi beraberinde getiriyor. Ahsapla bu detaylandirmalari yapan cok az mimar var. Ahsabi daha cok ic mimaride kullaniyorduk ama son yillarda yapi malzemesi olarak da ahsaba olan ilgimiz, cesaretimiz artti. Musterilerin ilgileri ve sektordeki teknolojik gelisimler bu cesareti sagliyor. Mesela bir yere ahsap kaplayacaksiniz musterinin tepkisi niye bu kadar para harciyorsunuz bosa gidecek seklinde olabiliyor. Bunu da kirmak gerekiyor. Niye bu kadar korkar olduk ahsaptan? Eski yapilarin cogu zaten ahsap degil miydi? Neden bu korku diye sormak gerekiyor. Bunun sebebi de betonarmenin kulturumuze hizli girmesi. Bugun ahsapla calisan bir kisi varsa ve siz ona is yaptirmak durumdaysaniz astari yuzunden pahali ya is ortaya cikar. Buna karsilik ahsapla calisan elli kisi varsa o zaman maliyetler de bir anda degisir cunku isin icine rekabet, hizmeti iyi verme cabasi girer. Turkiye�??de bir donemde butun degerlerin degistigini, yikildigini goruyoruz. Beton hic isinin ehli olmayan kisilere bile insaat yapabilme gucu veren bir yapi malzemesi. Ahsap yapiya baktiginizda ustalik, bilgi on plana cikiyor ustalik ve bilgi de para demektir, teknolojiyi satin alacaksiniz, bilgiyi ogreneceksiniz ve usta becerisi, tecrubesi ile uygulayacak. Muhendis ahsabin uygununu sececek, bulacak.
Yapi kulturu ulkemizde cok degisiyor, depremle bir yapi krizi yasadik, cok sey kaybettik ama bir cok seyi yeniden toparlamaya calisiyoruz. Mimarlikta son on yildir iyi isler ortaya cikiyor mesela bizden onceki jenerasyonun sansiz bir durumu var, baktiginizdan bizden farkli degillerdi, daha bilgisiz veya beceriksiz de degillerdi, bizim gibi mimarlardi ama o donemin talihsizleri oldular. Biz su anda mukemmel mimarlik mi yapiyoruz, hayir elimizden gelenin en iyisini yapiyoruz ama yurtdisindaki projelere baktigimizda eksiklerimizin oldugunu goruyoruz.
Gecmise baktigimizda hayat daha dingin oldugu icin birinin tas yontmasi, digerinin ahsap islemesi ve bir ustanin da bunlari bir araya getirmesi ile yapi olusuyormus ve boylece de devam etmis. Hayat hizlaninca hiz bircok seyi yikti tabii. Hiz beraberinde hizli yapilanmayi getirdi. Bu hizli yapilanma icerisinde ahsap malzeme betonarmeye biraz boyun eydi. Elbette ki bugunun mimari anlayislari ya da bir musterinin mimara bakisi ile 30 yil oncesi arasinda ciddi farkliliklar var.
Ahsapla calismanin zorluklari veya kazanimlari neler?
Crnegin bir malzemeyi kullanmak isteyeceginiz zaman genelde saticilardan bilgi aliyorsunuz. saticilar bilgileri veriyor ama o bilgilerle ilgili tereddutlerimiz oluyor dolayisiyla baska saticilarla ya da uzman buldugumuz kisilerle gorusmelerimiz oluyor. Genelde biz pratik veya riski goze alan insanlarla ise basliyoruz. Ama her yeni malzeme yeni bir sorumluk ve tecrubeyi getiriyor. Malzemeyi taniyoruz belki ama birtakim seyleri uygulamaya gecince gorebiliyoruz. Crnegin bir yapida dogramalarin tamamini ahsap yaptik ve onlari gunes isinlarindan ve dis hava kosullarindan korumak icin koruyucu boyalar ile boyadik ama istedigimiz daha dogrusu tahmin ettigimiz sonucu alamadik. Ahsabi taniyan, ehli olan kisilerin yardimi olsa belki mimarlarin tercihlerin de ahsap daha sik yer bulur. Bu elbette bir kisinin bir grubun yetecegi bir is degil belki bir birliktelik kurulmali veya var olanlarin faaliyetleri pratik bilgileri mimarlara sunmak yonunde olmali. Ahsabin kulturumuzdeki yeri hepimiz tarafindan biliniyor. Acik ve net olarak goruluyor ki ahsap mimari kulturumuzde vazgecilmez bir malzeme oyleyse bu birikim bilgi olarak arsivlenmeli, detay cozumleri, malzeme koruma yontemleri sistematige dokulmeli ve kolay ulasilabilir olmali. Bunun icin standart enstituleri, sektor ve mimar bir arada calisabilmeli.
Crnegin lamine ahsap malzemelerin kullanim alanlarini biliyoruz ve ona gore secimler yapiyoruz demek ki birilerinin teknolojik degisimler yaparak urun gelistirmesi ve kullanim alanlarini orneklemesi gerekiyor. Kompozit ahsap malzemelerle neler yapilabilecegini goruyoruz, tekne yapiminda kullanilan mukemmel ahsap malzemeleri gordum ve insan inanamiyor gordugu malzemenin mukemmelligine. Ahsap malzemenin kullanim alanlarini ile ilgili bagimsiz bir basvuru merkezi olmali. Ahsabin kullaniminin yayginlasma sebeplerinden biri de para. Ahsabin her zaman pahali bir malzeme oldugu dusunuluyor ama kullanim kolayligi ve omru dusunuldugunde ahsap yine fark yaratiyor.
Mimarlik kulturunun gelismesi icin neler yapilmali, bir mimarin bakis acisi ve musterinin mimardan beklentisi sizce ne olmali?
Baslamak bitirmenin yarisidir diye bir soz vardir. Bir hayal kurarsiniz ve o hayalin gerceklesmesi icin bir yolda ilerlersiniz. Burada da iyi baslamak onemli ardindan da zaman lazim fikrin gelismesi icin. Mimarlik okullarina gelen ogrencilerin isteyerek bu egitimi almalari sektoru destekleyen dergilerin duzgun yayinlar yapmalari, mimarlarin mesleklerine saygi duymalari, ahlaksizligin azalmasi lazim. Hepimiz birlikte calistikca iyilikler artacak, bu boyle bir surec. Belki su anda fark edemedigimiz zararlar yasiyoruzdur ama mutlaka bu kayiplar da bir gun ortaya cikacaktir. Cunku bir sistem gelistirirken, yeni bir sey kurarken mutlaka bazi kayiplarimiz da oluyordur. Eger mantikli,ekonomik, idaresel bir gelisim istiyorsak sehircilik alaninda ciddi calismalar yapmamiz lazim.
su anda penceremden baktigimda onumuzdeki arsaya bir bina yapmak istesem belki yanlardaki binalari yikmak gerekecek ve o binanin yapiminda calisan firmalarin, insanlarin tum emekleri bosa gitmis olacak. Bu sebeple oyle bir sehircilik anlayisi olmali ki her bir yapi gelecege umutla bakabilmeli, yikilma endisesi olmamali. Yikip yerine yenisini yapmak gercek bir sehircilik anlayisi degildir. Yapi benim yerim burasi diyebilmeli, diger yapilarin yanina dizilmesine, konumlanmasina bir sinirlama koyabilmeli, birbirini denetleyen bir yapilasma ancak sehirciligi dogru tanimlayabilir. sehirlesme planimiz olmadigi icin mimari planlarimiz da yerine oturmuyor. Ben bir bina yaparim mimarisi ile ortaya cikar ama asil olan o binanin yillarca oradaki mimarinin, kulturun icinde yer almasidir. Avrupa kentlerine baktiginizda 600 yildir ayakta duran binalari goruyorsunuz su anda onlarin yanina eklenenler de o mimarinin yerini buluyor ama biz yikip yerine yenilerini yaparak sehircilik yaptigimizi dusunuyoruz. Bu yapilasma carpikligi, kultursuzlugu insanlari mutsuz ediyor. Eger insanlar duzgun bir sehir icinde yer alirlarsa daha mutlu olurlar, pencerenizden baktiginizda karsi binanin yanlis yapilmis balkonu, elektrik direkleri, kacak yapilar moralinizi bozuyor. Penceremden baktigimda kultursuzluk, bilgisizlik, carpiklik ve ahlaksizlik goruyorum ama bu gorduklerim huzur veren yapilar da olabilirdi. Bu carpik yapilar i yapan ya da talep edenler de kotu insanlar degil ama ekonomik kosullar ve icinde bulunulan sosyal durum tercihleri degistirebiliyor ama ben bu duzeni degistirmek adina elimden geleni yaparim onemli olan bu bilinci yaymak.
